menu
header image

Mariaziekenhuis

Een 'PRAGT'ige start voor elke baby!

Een ondersteunend perinataal netwerk bestemd voor toekomstige ouders met risicogedrag of ongunstige leefomstandigheden voor de baby.

Aantal stemmen: 1203

Focus

Leven in een sociaal kwetsbare situatie vereist dat ouders beroep kunnen doen op nauwe en veilige opvolging tijdens de zwangerschap. De realiteit toont dat de gezondheidsongelijkheid al begint vóór de geboorte van het kind en dat opvolging tijdens de zwangerschap zorgt voor verbetering van de kansen van het kwetsbare kind.

Aanpak

PRAGT is een netwerk dat staat voor Perinataal Regionaal Ambulant GezinsTraject. Aanstaande ouders kunnen bij PRAGT terecht voor bijkomende ondersteuning tijdens de zwangerschap. Ze kunnen beroep doen op extra consultaties bij onder andere de vroedvrouw of gynaecoloog. De zorg wordt aangepast aan de specifieke noden en varieert daardoor ten opzichte van de standaardzorg.

Aanmelding van de zwangere kan gebeuren door alle betrokkenen bij haar opvolging. De huisarts is een belangrijke spilfiguur in dit verhaal. Hij/zij ziet de zwangere vrouw vaak als eerste en heeft een vertrouwensband met haar opgebouwd. Als de huisarts oordeelt dat zij extra begeleiding kan gebruiken, doet hij/zij een aanmelding. Zodra de kwetsbare zwangere zich aanmeldt in het ziekenhuis, onderzoekt een medewerker van de sociale dienst of het diensthoofd van materniteit welke netwerkpartners een rol kunnen opnemen in de ondersteuning.

Volgende stappen worden genomen door de medewerker van de sociale dienst of het diensthoofd materniteit:

  • Er wordt een netwerk uitgebouwd met en rond de zwangere. Vaste partners die betrokken worden zijn de gynaecoloog, de huisarts, Kind en Gezin en de eerstelijnsvroedvrouw. Per casus wordt er bekeken welke andere partners betrokken worden.
  • Er wordt een zorgplan op maat uitgewerkt. Concrete acties worden uitgeschreven en nageleefd. Alle acties worden genoteerd in het elektronisch dossier om zo de opvolging te waarborgen en de doorstroom naar de thuiszorg correct te laten verlopen.
  • Na de bevalling worden de zorgen geëvalueerd door de werkgroep en wordt er een nieuwe coördinator aangesteld die de zorg verder op zich neemt na ontslag uit het ziekenhuis.

Enkele voorbeelden:

  • Een zwangere vrouw met een drugsproblematiek wordt doorverwezen naar het Centrum voor Alcohol en Drugproblemen en haar druggebruik wordt nauw opgevolgd in het ziekenhuis.
  • Voor een tienerzwangere wordt er contact genomen met het Centrum voor Leerlingenbegeleiding om te kijken hoe het schoolgaan optimaal kan gecombineerd worden met de zwangerschap. Alsook de kinderopvang en diensten van kraamzorg worden mee op de hoogte gebracht om te kijken hoe de baby na de bevalling kan opgevangen worden.
  • Wanneer een zwangere ernstige huisvestingsproblemen heeft, zorgt PRAGT ervoor dat het Centrum Algemeen Welzijnswerk hen voorziet van opvang.

Resultaat

In de eerste helft van 2018 werden er meer dan 60 begeleidingen opgestart en geregistreerd. Het aantal aanmeldingen toont een stijgende trend en het bereik wordt steeds groter, waarbij zowel huisartsen alsook OCMW, Kind & Gezin, zelfstandige vroedvrouwen, en andere betrokken organisaties de weg richting ons PRAGT-project hebben gevonden.

Uit cijfers blijkt dat de grootste doorverwijzers de gynaecoloog (52,5%), OCMW (12,5%) en vroedvrouwen van het ziekenhuis (15%) zijn. Zij sturen netwerkinfo over de PRAGT-moeder door (mits toestemming van de moeder) naar hulpverleners die iets kunnen betekenen voor de moeder en haar kind (bv. zelfstandige vroedvrouwen, Kind & Gezin, CKG,…).

  • De meeste probleemmeldingen die de zwangere vrouwen aangeven, handelen over een sociale problematiek (25%) en relatieproblemen (10%). Andere meldingen zijn onder andere drugsproblemen (5%), financiële problemen (7,5%), fysieke/mentale beperkingen (7,5%), tienerzwangerschappen (7,5%) en partnergeweld (7,5%).
  • Uit cijfers blijkt dat 65% van de zwangere vrouwen samenwoont met een partner, 17,5% nog bij de ouders woont en 7,5% alleenstaand is of bij familieleden woont.
  • Op het gebied van huisvesting wonen 67,5% van de zwangeren in een zelfstandige woning (gehuurd of gekocht), 32,5% maakt gebruik van een sociale woning van het OCMW.

We zien dat volgende ontwikkelingen zich voordoen bij onze netwerkpartners:

  • De zorg wordt gestroomlijnd en alle mogelijke oplossingen binnen de hulpverlening worden afgetoetst. Er wordt gekeken naar het groter perspectief i.p.v. enkel oplossingen te zoeken binnen de eigen organisatie.
  • Minder plaatsing van kinderen in de lokale pleegzorgcentra (cijfers van het CKG).
  • Snellere detectie van problemen waardoor verdere problemen vermeden worden. Zwangere moeders met druggebruik worden wekelijks opgevolgd en gescreend, tijdens en na de zwangerschap, waarbij zij informatie krijgen over de gevolgen van hun druggebruik tijdens de zwangerschap en erna (bijvoorbeeld: plaatsing van het kind in de pleegzorg). Moeders worden op deze manier zich bewust van hun gedrag en trachten zich aan te passen, opdat hun kind niet in de pleegzorg terecht komt.

Succesfactoren

De opstart van dit netwerk is een belangrijke nieuwe stap in een goede samenwerking tussen de eerstelijnszorg en het ziekenhuis. Deze thematiek bleek namelijk een bezorgdheid te zijn van veel lokale partners zoals het Mariaziekenhuis, de huisartsenkring, Centrum voor Kinderzorg en Gezinsondersteuning (CKG), Kind en Gezin, expertisecentra kraamzorg, eerstelijnsvroedvrouwen, kraamzorgorganisaties, ... Tijdens een overleg met alle partners kwam het gebrek aan vroege opsporing van kwetsbare zwangere vrouwen aan bod en hier gingen we vanuit het Mariaziekenhuis samen met alle partners mee aan de slag. De hoge betrokkenheid en het engagement van alle partners kunnen we als één van de succesfactoren bestempelen. Het enthousiasme en de medewerking van de huisartsen, OCMW’s, Kind & Gezin,…  is enorm groot.

Grote valkuilen werden er tot op heden niet opgemerkt. Het PRAGT-project is ondertussen ingebed in het beleid van de dienst materniteit en andere netwerkpartners. Daarnaast zijn we vanuit de materniteitsdienst continue op zoek naar de meest efficiënte en kwaliteitsvolle manier van opvolging en registratie van onze PRAGT-moeders.

Ondertussen is PRAGT uitgegroeid tot een netwerk met tal van partners dat zich uitstrekt over heel Noord-Limburg. De coördinatie van PRAGT gebeurt in het Mariaziekenhuis dat met haar regionale functie daarvoor perfect geplaatst is. Intussen hebben alle omliggende gemeentes, OCMW’s, de Welzijnsregio, Huizen van het Kind en nog vele andere organisaties binnen de regio Noord-Limburg zich achter het project geschaard. Hierdoor wordt de opvolging en begeleiding tijdens en na de zwangerschap gewaarborgd en reikt onze begeleiding veel verder dan enkel binnen de ziekenhuismuren.

Belang voor de zorg in het algemeen

Elke baby verdient een goede start in het leven. Dat is wat elke jonge ouder wil voor zijn kind. Toch zijn de leefomstandigheden van toekomstige ouders soms minder gunstig, bijvoorbeeld omwille van psychische problemen, zwakke sociale ondersteuning, mentaal minder begaafde zwangere vrouwen, vrouwen met een (vermoeden van) drug- of alcoholgebruik, een moeilijke financiële situatie… De realiteit toont echter aan dat de gezondheidsongelijkheid al begint vóór de geboorte en dat de periode van de zwangerschap en de eerste levensjaren bepalend zijn voor de latere gezondheid van het kind. Vandaar kwam het besef vanuit de verschillende partners om samen een netwerk op te bouwen met als doel deze kinderen maximale kansen te geven in de samenleving.

Lokaal zijn er al jaren prenatale cursussen, infosessies en postnatale begeleiding in het ziekenhuis en de thuissituatie. De belangstelling hiervoor is enorm groot maar de doelgroepen die deze begeleiding het meest nodig hebben, zijn heel moeilijk bereikbaar. Door deze ouders intensiever te begeleiden tijdens de zwangerschap en hen voor te bereiden op de komst van hun kind, creëren we optimale kansen voor de kinderen. Deze begeleiding gebeurt steeds in onderlinge overeenkomst met de ouder(s), waarbij er samen met hen gezocht wordt naar ondersteuningsmogelijkheden. Hierdoor wordt er ook een vertrouwensband opgebouwd tussen de zorgverlener en patiënt, waardoor in de toekomst de stap richting zorgverlening sneller gezet wordt.

Deze intensieve samenwerking met de eerste lijnszorg heeft daarnaast tot het gevolg dat de continuïteit van de zorg gewaarborgd wordt voor PRAGT-moeders. Er vinden overkoepelende overlegmomenten plaats en er is sprake van gezamenlijke dossierbespreking waardoor elke betrokken partij een beter totaalbeeld krijgt van de zorg.

Document

Download hier ...

Details

Stemmen

Vul een (bestaand) e-mailadres in om op dit voorbeeld te stemmen.
Let op: er mag maar op één voorbeeld gestemd worden.
Stemmen