menu
header image

Albert Schweitzer ziekenhuis

Ketenzorg kwetsbare zwangeren: Samen voor een kansrijke start!

Ieder kind verdient een stevige, kansrijke start en kans op veilige hechting.

Focus

Kwetsbare zwangere vrouwen en kwetsbare jonge ouders met kinderen tot 1 jaar worden in de regio Dordrecht en omgeving nog eerder herkend en beter geholpen. Negentien organisaties die samenwerken in het Netwerk Kwetsbare Zwangeren hebben een duidelijke 'zorgketen’ geformuleerd, waardoor zij allemaal volgens dezelfde uitgangspunten werken en hun zorg op elkaar kunnen afstemmen. De organisaties zijn allemaal actief op het gebied van medische en verloskundige zorg, (jeugd)welzijn, maatschappelijk werk en verslavings- en geestelijke gezondheidszorg.

Het belangrijkste doel van de zorgketen kwetsbare zwangeren en de samenwerking is het bieden van veilige zorg voor pasgeborenen /jonge kinderen en preventie van kindermishandeling vanuit de gezamenlijk gevoelde verantwoordelijkheid voor deze kwetsbare groep.

Een zwangere of jonge ouder kan om uiteenlopende redenen in een kwetsbare positie terechtkomen, waarin het zonder de juiste hulp moeilijk is het kind in een veilige omgeving ter wereld te brengen en op te voeden. Vaak speelt er (een combinatie van) een psychiatrische aandoening, een verstandelijke beperking, tienerzwangerschap, verslaving, schulden, gebrek aan huisvesting of huiselijk geweld. Het gaat om  1:13 zwangeren van de populatie in KWZW. Landelijk gezien gaat het om circa 13000 kinderen per jaar.

Het is van belang dat hulpverleners de signalen zo vroeg mogelijk oppikken en de juiste route kennen om zo snel mogelijk aan de soms complexe hulpvraag tegemoet te komen. Dat is  niet altijd vanzelfsprekend, doordat er veel organisaties actief zijn op aangrenzende gebieden. Vaak ziet één organisatie de cliënt/patiënt, terwijl zij bij de andere - die misschien veel beter hulp kan bieden - niet in beeld is. Afstemming is dus van groot belang.

 

Aanpak

1. Intern binnen het ASZ regelen van de zorg (binnen verloskunde, medisch maatschappelijk werk, kindergeneeskunde, psychiatrie) en komen tot multidisciplinaire samenwerking;

2. Identificatie van externe ketenpartners inclusief de gemeente en deze om de tafel krijgen;

3. Maken van een sociale kaart voor deze groep mensen;

4. Maken van een “stroomschema” voor de zorg voor deze groep;

5. Structuur aanbrengen in het overleg en identificeren van ieders taak;

6. Samenwerkingsafspraken formuleren in een convenant;

7. Convenant laten tekenen door de bestuurders van alle instellingen zodat ook “van bovenaf” akkoord is voor het leveren van deze zorg en samenwerking.

Resultaat

1. Duidelijke samenwerking binnen en buiten het ziekenhuis;

2. Duidelijk zorgplan;

3. Duidelijkheid waar de verantwoordelijkheden liggen voor deze zorg.

De partijen hebben in een convenant “Ketenzorg Kwetsbare Zwangeren” vastgelegd hoe ze kwetsbare situaties zo vroeg mogelijk kunnen signaleren, hoe ze elkaar raadplegen of inschakelen en hoe de gezamenlijke zorg optimaal vorm kan krijgen. Daarnaast werken ze samen op het gebied van scholing.

Door blijvend te evalueren in het ketenzorgoverleg hoe de zorg en samenwerking loopt, wordt geborgd dat de verbetering blijvend is. Dit heeft geresulteerd in een meer kansrijke start voor veel gezinnen, voorkomen van escalaties, genoemd als ‘Best practice’ door consortium ZHZ, omarmd door de KNOV als ‘voorbeeld’ implementatie. Ook neemt de gemeente deel aan ketenzorg.

Succesfactoren

1. Het duurt lang voordat je iedereen om tafel hebt; “de volhouder” wint;

2. De transitie van de jeugdzorg heeft er aan bijgedragen dat de gemeente (opdrachtgever van veel instanties buiten het ziekenhuis) zich nu volledig betrokken voelt bij deze kwetsbare patiëntengroep;

3. Een dedicated team dat blijft volhouden, helpt bij het succesvol maken van het verbeterinitiatief.

Belang voor de zorg in het algemeen

Ketenzorg en goede afstemming van zorg voor kwetsbare groepen mensen is belangrijk. In 2018 is door het College Perinatale Zorg de preventieagenda 2018-2022 voor geboortezorg “Samen aan de start voor een beter Nederland” opgesteld. Dit ketenproject is een voorbeeld van hoe we samen met bevlogen zorgverleners de zorg voor deze kwetsbare patiëntengroep invulling kunnen geven.

Video

Details