menu
header image

Sint-Jozefkliniek

Veilige zorg voor onze kersverse mama’s en baby’s na ontslag uit het ziekenhuis: dat garanderen wij!

Aantal stemmen: 215

Focus

Pas bevallen moeders verblijven steeds minder lang in het ziekenhuis. Zonder een goede samenwerking en informatieoverdracht met de thuiszorg, houdt dit risico’s in voor veilige zorg: - voor baby’s: o.a. uitvoering hielprik, bilirubine, open ductus - voor moeders: o.a. nabloedingen, hoge bloeddruk

Aanpak

Om de transmurale zorg voor deze doelgroep te optimaliseren, is in overleg met de vroedkundigen-aan-huis een project uitgewerkt om structureel samen te werken.
Cruciaal hiervoor is:
- het correct informeren en sensibiliseren van moeders, nog voor de geboorte
- een vlotte informatieoverdracht tussen de vroedkundige-aan-huis en de materniteit
- periodiek overleg en afstemming tussen de verschillende actoren betrokken bij dit proces (vroedkundigen-aan-huis, gynaecologen, pediaters, materniteit, Kind & Gezin, huisarts, thuiszorg, kraamhulp…).

Het proces ziet er als volgt uit:
* In het ziekenhuis wordt op 24 weken zwangerschap een consultatie gehouden door een vroedkundige. De suikertest wordt afgenomen, en vervolgens geeft de vroedkundige extra informatie over een vroedkundige-aan-huis : wat doen ze, wat is de meerwaarde om beroep te doen op een vroedkundige-aan-huis, hoe kies je een vroedkundige-aan-huis, VBOV richtlijnen die gevolgd worden (VBPV = Vlaamse BeroepsOrganisatie van Vroedkundigen)…
* Op 36 en 38 weken zwangerschap komt de zwangere terug op consultatie voor monitoring. Dan bevraagt men of de vroedkundige-aan-huis gekozen en gecontacteerd is. Indien dit niet het geval is, zal het ziekenhuis zich engageren om een vroedkundige-aan-huis te zoeken. De vroedkundige krijgt vaak sneller inzicht in de thuissituatie van de patiënt, en neemt contact op met andere instanties indien nodig (bv. Kind & Gezin, vertrouwenscentrum voor kindermishandeling…)
* Na bevalling: de vroedkundige-aan-huis wordt opgebeld door de materniteit en een afspraak wordt vastgelegd voor de moeder en haar pasgeboren baby(‘s). Op dag van ontslag wordt een verslag van de moeder en baby opgesteld voor de vroedkundige-aan-huis. Een PKU kaartje ("hielprikkaart") wordt meegegeven. De vroedkundige-aan-huis stuurt dit naar het centrum van metabole aandoeningen.
* Het eerste postnatale huisbezoek door de vroedkundige vindt plaats binnen de 24 uur na ontslag.

Resultaat

1. Dankzij het project is er een professionele opvolging van pas bevallen moeders en baby's door vroedkundigen-aan-huis in samenwerking met het ziekenhuis. De kwaliteit en veiligheid van zorg wordt zo continu gewaarborgd, ook buiten de muren van het ziekenhuis.
2. Het aantal moeders dat beroep doet op een vroedkundige-aan-huis is gestegen, alsook het aantal vroedkundigen-aan-huis die actief zijn in de regio. Het ziekenhuis heeft een lijst opgesteld van vroedkundigen die de “aanbevelingen voor goede praktijkvorming voor postnatale zorg” ondertekend hebben. Deze vroedkundigen worden aangeraden tijdens de consultatie, om kwaliteitsvolle zorg te garanderen. Aan de moeders wordt wel toegelicht dat zij zelf vrij zijn om een andere vroedkundige te contacteren (via website vbov)
3. Dankzij structureel overleg tussen het ziekenhuis en de vroedkundigen-aan-huis verloopt de samenwerking vlotter: er is langs beide zijden minder angst om elkaar te contacteren en zorgvragen te bespreken. Bovendien wordt dit gekoppeld aan opleiding, wat kwaliteitsvolle en actuele zorg bevordert.
4. Er is aandacht voor kwetsbare groepen in onze maatschappij: moeders vertellen vaak meer over sociale aspecten van hun leven tegen de vroedkundige dan bij de gynaecoloog. Bovendien maakt de vroedkundige ook meer tijd voor hen vrij. Zo kan er sneller contact worden opgenomen met andere instanties om pasgeborenen alle kansen te geven.

Indicatoren zijn in ontwikkeling:
a. Klinische indicatoren i. Screening hielprik ii. Bilirubine opvolging iii. Borstvoedingspercentage op bepaalde tijdstippen (bij ontslag, na 7 dagen, na 6 weken…)
b. Procesindicatoren i. Eerste postnataal ‘huis’-contact binnen 24h na ontslag uit het ziekenhuis ii. Aantal consultaties vroedkundigen-aan-huis per ontslagen moeder iii. Verblijfsduur op de materniteit
c. Tevredenheidsopvolging i. Bij moeders ii. Bij thuiszorg: vroedkundigen, huisarts, kraamhulp, K&G

Succesfactoren

Enkele lessen die we geleerd hebben zijn hieronder geformuleerd:
1. Dankzij de uitgebreide consultatie door een vroedkundige op de materniteit, zijn moeders beter geïnformeerd over de mogelijkheden van postnatale zorg. Bovendien is de bevalling beter voorbereid: aanstaande moeders durven meer vragen te stellen aan de vroedkundige dan aan de gynaecoloog. Er wordt meer tijd genomen voor de patiënt, en ook financiële, sociale… aspecten van de bevalling worden besproken.
2. Een vaste vroedkundige of een equipe vroedkundigen die de consultaties uitvoert, zorgt voor voldoende ervaring binnen dit domein. Ze zijn snel in staat om problemen te screenen, en contact op te nemen met de instanties die hiervoor bevoegd zijn.
3. Als materniteit nemen we steeds zelf contact op met de vroedkundige-aan-huis na de bevalling. Zo zijn we zeker dat de vroedkundige op de hoogte is van het ontslag van de moeder en baby, en correct geïnformeerd is. Momenteel geven we een ontslagbrief mee met de moeder, en wordt telefonisch de belangrijkste informatie doorgegeven aan de vroedkundige. We zijn op zoek naar een manier om de ‘vroedkundige ontslagbrief’ elektronisch met de vroedkundigen-aan-huis te delen.
4. Aan de vroedkundigen-aan-huis is expliciet gevraagd om een 24/7 permanentie te garanderen. Een bevalling en de nodige postnatale zorg is immers moeilijk planbaar, en gaat tijdens het weekend en vakantieperiodes verder (de hielprik dient bijvoorbeeld te gebeuren tussen 72 en 96u na de bevalling). Hierdoor hebben heel wat vroedkundigen-aan-huis zich gegroepeerd in groepspraktijken, wat een meerwaarde is voor moeders en baby’s.
5. De samenwerking met de vroedkundigen-aan-huis is sterk verbeterd. Informele contacten zijn nodig om de ‘angst’ bij beide partijen weg te werken om elkaar te contacteren.
6. Ook de samenwerking met Kind en Gezin is sterk verbeterd, zeker voor de kwetsbare groepen in onze samenleving.

Belang voor de zorg in het algemeen

Het project is makkelijk implementeerbaar tegen een lage kostprijs. De consultaties bij de vroedkundige worden gepland op momenten dat de patiënt toch reeds naar het ziekenhuis komt voor een onderzoek (suikertest) of monitoring, dus voor de patiënt is het geen extra inspanning.
Het project is innovatief gezien dit een nieuw samenwerkingsverband is, dat nog niet standaard in België bestaat. Veel ziekenhuizen zijn op zoek naar een manier om het mogelijks kwaliteitsgebrek door de verkorte ligduur na bevalling op te vangen. Door een intensieve samenwerking met de thuiszorgsector kunnen pas bevallen mama's toch de nodige zorg krijgen die ze nodig hebben, in hun vertrouwde omgeving. In België zijn er wel een aantal proefprojecten lopende in verband met samenwerking voor thuiszorg en materniteiten, maar zeer beperkt en veelal door grotere ziekenhuizen. Dit project is ook mogelijk voor kleinere ziekenhuizen.
Dankzij regelmatig overleg, opleiding, organiseren van events voor moeders (bv. zwangerschapsbeurs) verbeteren de contacten tussen het ziekenhuis en de thuiszorg. Een open communicatie is een belangrijke factor om veilige zorg te verlenen.

Het project heeft oog voor de kwetsbare groepen in onze samenleving:
• Vaak zijn kwetsbare groepen niet goed geïnformeerd van alle hulpmogelijkheden
• De zelfstandige vroedkundige screent op potentiële problemen, en contacteert de bevoegde instanties (bv. kansarmoede, drugsproblematiek…)
• Indien de moeder zelf geen vroedkundige-aan-huis zoekt, contacteert de materniteit zelf de dichtstbijzijnde vroedkundige-aan-huis
Dankzij de consultaties in het ziekenhuis is ook steeds gegarandeerd dat alle noodzakelijke informatie reeds aanwezig is in het dossier van de moeder vooraleer de bevalling start.

Document

Download hier ...

Details

Stemmen

Vul een (bestaand) e-mailadres in om op dit voorbeeld te stemmen.
Let op: er mag maar op één voorbeeld gestemd worden.
Stemmen