menu
header image

AZ Herentals

Weet u wat u slikt?

“Weet u wat u Slikt”? Dit lijkt een eenvoudige vraag maar dat is het niet. We bundelen de krachten met de 1e lijn. Samen staan we sterk!

Focus

Bij een opname in het ziekenhuis is vaak geen volledig en up-to-date medicatieoverzicht beschikbaar. Veel mensen zijn zich nog steeds niet bewust van hun thuismedicatie en het belang ervan. Dit brengt risico’s met zich mee zoals het ongewenst stopzetten van een bepaald geneesmiddel, een verkeerde dosering en risico op interacties.

Aanpak

Omdat het belangrijk is dat zorgverleners samenwerken, is er in het AZ Herentals (AZH) op weekdagen een apotheekteam aanwezig op de dienst spoedgevallen.  Een farmaceutisch technisch assistent (FTA) bevraagt en registreert de thuismedicatie van de patiënt.  De focus ligt hierbij op:  verwachte opname op een interne discipline en orthogeriatrie, ouder dan 65 jaar en polypathologie/farmacie.  De FTA gebruikt minstens 2 verschillende bronnen om een zo correct mogelijke thuismedicatielijst te bekomen.  Deze bronnen zijn variabel:  de patiënt zelf of zijn omgeving, de huisapotheker, de huisarts, een woonzorgcentrum (WZC), informatie van een eerdere opname, “fysieke” medicatie ,…  Ook de thuismedicatiezak van het AZH is een informatiebron. De FTA registreert per patiënt de geraadpleegde bronnen en de tijdsduur die nodig was om te bevraging uit te voeren.    Wanneer bij het invoeren van de thuismedicatie het elektronisch voorschrijfsysteem een interactie aangeeft, screent de klinisch apotheker de thuismedicatie.  Alle interventies worden geregistreerd:  type van de interactie, concreet actie-voorstel door de apotheker en aanvaardingsniveau door de artsen.  Op extern niveau zorgt de werkgroep Transmurale Zorg Middenkempen voor goede multidisciplinaire samenwerking met de zorgverleners uit de 1e lijn. De werkgroep heeft een vertegenwoordiging van de volgende groepen: De Vereniging Huisartsenkringen Zuiderkempen (VHKZ), Lokaal Multidisciplinair Netwerk Zuiderkempen (LMNZ), de Kempische farmaceutische Kring (KFK) en het AZH.  De werkgroep focust op de zorgverlener maar ook op de patiënt en zijn omgeving.  Flyers en posters met het thema “Weet u wat u slikt” werden reeds verspreid.  In 2020 stappen we mee in het project “Gemeente op schema”.  We willen voor iedere burger een up-to-date medicatieschema.  Samen met 8 gemeentes en lokale verenigingen willen we de patiënt “empoweren” via  informatie in de gemeentekrant, seniorenblad, face-to-face verspreiding, informatiesessies in WZC,… Een community oprichten die het belang  van een up-to-date medicatieschema in de kijker te zet is het doel.  #Weetuwatuslikt?

Resultaat

Een apotheekteam op de dienst spoedgevallen wordt erg positief onthaald door zorgverleners en patiënten. Dankzij de aanwezigheid van een apotheekteam kunnen artsen en verpleegkundigen zich meer focussen op de zorg voor de patiënt. Ook de samenwerking met de klinisch apotheker verhoogt de patiëntveiligheid. Waar apotheker en artsen vroeger weinig met elkaar in contact kwamen, zien we nu een mooie synergie die ertoe leidt dat interacties in de thuismedicatie sneller gedetecteerd worden.  Uit de registraties blijkt dat bij 78% van de interacties de arts gecontacteerd wordt door de klinisch apotheker.  In 36% van de gevallen wordt het advies van de klinisch apotheker opgevolgd.  6% van de interacties kunnen een reden zijn voor opname. Indien nodig wordt een advies geformuleerd naar de behandelende arts in het ziekenhuis, maar ook naar de zorgverleners uit de 1e lijn.  Uit de metingen op de spoedafdeling blijkt dat de transmurale zorg in de regio nog veel beter kan.  Te weinig patiënten hebben een medicatieschema op zak en slechts bij 25.5% hiervan is dit ook effectief up-to-date.  Ook het elektronisch delen van gegevens kan nog veel beter.  Slechts in 26% van de metingen waren elektronische gegevens beschikbaar en slechts in 6.8% van de gevallen waren deze up-to-date.  Omwille van deze resultaten is het “gemeente op schema”-project” van nog groter belang.   Op 27 november was er een KICK-off meeting voor de 8 gemeentes: zowel bestuur, seniorenraden, woonzorgcentra, andere lokale patiëntenverenigingen waren aanwezig.  Er werd gevraagd om zich mee te engageren om elke burger te voorzien van een medicatieschema. Een concrete datum voor de effectieve gezamenlijke aftrap valt in het voorjaar van 2020.  We zullen dit opvolgen aan de hand pré en postmetingen: burgers op de straat zullen actief bevraagd worden over hun kennis over het medicatieschema.   #weetuwatuslikt? JA!

Succesfactoren

Succesfactoren

  • Continue opvolgen en bijsturen van de Plan-do-check-act (PDCA) cyclus.
  • Een “verkozen” multidisciplinaire afvaardiging van de leden van de transmurale werkgroep is erg belangrijk. Dit geeft een grotere draagkracht.
  • Een samenwerking waar ook de patiënt in betrokken is, zowel in al buiten het ziekenhuis.
  • De ondersteuning van de directie van het AZH, directe leidinggevenden en de coördinatie door de cel Kwaliteit dragen bij aan het succes.
  • De “achterban” wordt regelmatig op de hoogte gebracht van de evolutie.
  • De apotheekassistenten en de klinisch apotheker worden regelmatig bijgeschoold en zien de uitbreiding van hun takenpakket als meerwaarde.
  • De campagne met posters en flyers voor de zorgverleners werd opgepikt door de lokale pers. Dit gaf boost aan de bewustwording bij de patiënten bij het belang van het medicatieschema. #weetuwatuslikt
  • Vanuit de transmurale werkgroep is er een afvaardiging voor overleg op federaal niveau: we maken deel uit van de werkgroep transmurale zorg van de Federale Overheid (FOD) en kunnen zo onze “lokale” bezorgdheden meenemen.
  • Er wordt continue ingezet op patient-empowement. We willen de patiënten actief betrekken.
  • Meten = weten. Er wordt in het AZH zoveel als mogelijk “gemeten”. Hierdoor verzamelen we waardevolle informatie. Belangrijk is wel om relevante zaken te meten waarmee je nadien ook echt aan de slag kan.

Werkpunten

  • Het elektronisch delen van gegevens verloopt nog niet optimaal.
  • Inzet van een apotheekteam bij het ontslag van een patiënt.
  • Het betrekken van het Ziekenhuisnetwerk Kempen (ZNK) in het hele transmurale verhaal rond het medicatieschema. We hebben dit bewust nog niet gedaan omdat we graag stapsgewijs te werk gaan. Indien het Gemeente-op-schema project een succes is, gaan we de collega’s van het Ziekenhuisnetwerk Kempen vragen of ze hier ook aan willen meewerken. 

 

Belang voor de zorg in het algemeen

De overgang van de thuissituatie naar het ziekenhuis en omgekeerd, is een heel ingrijpende gebeurtenis voor veel patiënten.  Zoals reeds beschreven is een up-to-date medicatieschema van groot belang om de patiëntveiligheid te verhogen.  Een goede multidisciplinaire samenwerking met alle zorgverleners, zowel in als buiten het ziekenhuis, is de basis van een goede patiëntenzorg en de “sleutel” tot succes.   De hele PDCA-cyclus leert ons immers dat het niet voldoende is in te zetten op afzonderlijke processen.   Een gestructureerde medicatiebevraging is goed, maar verliest aan “kracht” wanneer dit een onderdeel is van de zorg die door een (spoed)arts of (spoed)verpleegkundige moet uitgevoerd worden.  Zij moeten zich immers 100% kunnen focussen op de zorg voor de patiënt.  Een gestructureerde medicatiebevraging door een apotheekteam is dus beter, maar ook daar verliezen we aan meerwaarde wanneer we geen goede multidisciplinaire samenwerking hebben met de zorgverleners uit de 1e lijn.    Een goede samenwerking met de 1e lijn is dan weer pas een krachtig instrument vanaf dat de patiënt ook actief betrokken wordt en “empowered” wordt om zich bewust te zijn van het belang van zijn/haar thuismedicatie.   De PDCA-cyclus is dus continue in beweging.  We zijn ervan overtuigd dat we met deze manier van werken het juiste pad zijn ingeslagen.  Een goede multidisciplinaire samenwerking is iets wat je moet opbouwen en wat geleidelijk groeit.  Het vergt heel wat inspanningen van alle betrokken partijen, maar op termijn plukt iedereen de vruchten.  We raden dus zeker en vast andere collega-ziekenhuizen aan om hierop in te zetten en de uitdaging aan te gaan.

Document

Download hier ...

Details