menu
header image

Tergooi

Huilbaby's; wat moet je ermee?

Snelle en adequate hulp aan ouders met huilbaby dankzij speciaal poli spreekuur, dedicated team, inzet 5Ss-methode en samenwerking 1e lijn.

Focus

Verbetering hulp aan ouders met een huilbaby, door:

  1. Meer uitleg, aandacht en advies te bieden dan op regulier spreekuur of SEH mogelijk is;
  2. Bundeling van expertise en inzet 5Ss-methode van Harvey Karp als een medische oorzaak voor het huilen ontbreekt;
  3. Betere afstemming met de 1e lijn;
  4. Ouders een tool geven om de “huilknop” uit te zetten.

Aanpak

Tot april 2019 kwamen ouders met hun baby op drie manieren het ziekenhuis binnen:

  1. Op een regulier spreekuur bij kinderarts of arts-assistent, via huisarts of consultatiebureau.
  2. Op de spoedpoli, vaak bij arts-assistent, als huisarts verzoekt baby dezelfde dag te zien of als op korte termijn geen plaats op reguliere poli is.
  3. Op de SEH, via huisartsenpost of als zelfverwijzer.

Hieraan kleven veel nadelen. Deze patiëntengroep vraagt veel tijd, uitleg, een luisterend oor en praktisch advies. Niet alle kinderartsen en arts-assistenten hebben daar feeling mee en hebben daarvoor ook niet altijd de tijd, zeker niet bij spoed-verwijzing. De meeste ouders zijn ervan overtuigd dat hun baby iets heeft wat pijn veroorzaakt. Vaak is al veel verschillende voeding of zelfs medicatie geprobeerd die niet heeft geholpen, waardoor onrust en zorgen alleen maar toenemen. Een goed en snel eerste consult blijkt essentieel voor het verdere beloop.

Sinds april 2019 zijn op het reguliere poli spreekuur speciale korte termijn plekken ingeroosterd om binnen 1-3 dagen ouders met een huilbaby te kunnen zien. Een groep van vier kinderartsen, allen zeer ervaren en met feeling voor deze patiëntengroep, ziet deze kinderen in consult van half uur, zodat er voldoende tijd is om ouders alle aandacht te geven. In dit consult worden twee doelen nagestreefd:

  1. via anamnese en lichamelijk onderzoek mogelijke (medische) oorzaken van de onrust opsporen;
  2. de ouders een handvat bieden om met hun huilbaby om te gaan.

Hiervoor wordt de Karp-methode gebruikt (5 Ss: Swaddeling, Side, Shushing, Swaying, Sucking), een tool die helpt met troosten van baby's in eerste 3 maanden). Ouders krijgen hierover uitleg en tips. Eerst bij de kinderarts, daarna bij een pedagogisch zorgverlener voor verdere uitleg en samen oefenen. Deze zorgt ook voor de follow up. Meestal is telefonisch contact voldoende en redden ouders zichzelf weer thuis. Na afsluiten van de zorg in Tergooi neemt het consultatiebureau de zorg over.

Resultaat

Klant- en medewerkerstevredenheid

Uit een enquête gehouden onder de kinderartsen en betrokken medewerkers bleek dat men overall zeer tevreden is over de nieuwe werkwijze. Ook van de ketenpartners en ouders slechts positieve berichten. Slechts een enkele ouder komt na het eerste polikliniek bezoek nog terug met een aanvullende vraag.

Vermindering aantal klinische opnames

De nieuwe werkwijze heeft geleid tot een afname van het aantal opnames in Tergooi, wat niet alleen voor ouders en baby beter is, maar ook qua financiële kosten.
In 2018 waren in Tergooi 10 huilbaby’s opgenomen. Van andere ziekenhuizen is bekend dat ca. 50 huilbaby’s per jaar worden opgenomen. In het eerste half jaar na invoering van de nieuwe werkwijze (1 april 2019) waren er 3 opnames van huilbaby’s. Bij evaluatie bleek dat er geen medische oorzaak was voor het huilen, maar doordat zij in een spoedsituatie binnenkwamen leidde dat tot een crisisopname. Als ze eerder waren ingestuurd en opgevangen, conform de nieuwe werkwijze, had opname vermeden kunnen worden.

Vermindering aantal poliklinische herhaalbezoeken

De nieuwe werkwijze heeft ook geleid tot een afname van het aantal poliklinische herhaalbezoeken.
In het eerste half jaar (april-oktober 2019) waren er 20 eerste polikliniek bezoeken van ouders met een huilbaby. Slechts 2 van deze ouders (10%) kwamen voor een tweede consult bij de kinderarts; 18 ouders waren na een eerste consult afdoende geholpen. In 2018 vond bij 50-75% van de ouders een tweede poli bezoek plaats.

Vermindering kosten voedingsmiddelen en medicatie

Met de nieuwe werkwijze kan fors bespaard worden op de kosten van speciale voedingsmiddelen voor een mogelijke koemelk eiwit allergie. Vaak worden deze onnodig toegediend en had de normale (borst)voeding gecontinueerd kunnen worden. Ook het onnodig voorschrijven van medicatie (antizuur) kan voorkomen worden, die inmiddels bewezen niet-effectief is en onbekende gevolgen heeft voor de langere termijn.

Succesfactoren

Het eerste consult is heel belangrijk in het verdere beloop. Als ouders ervan overtuigd zijn dat hun kind gezond is en geen pijn heeft, dat geen onnodige medicatie of voeding wordt gegeven die toch niet werkt en valse verwachtingen geeft, als zij zich gehoord voelen, er aandacht is voor andere mogelijke factoren en zij praktisch advies en tips hebben gekregen, dan is er een verhoogde kans van slagen met de Karp-methode met als gevolg minder poliklinische herhaalbezoeken tussendoor of zelfs opnames. Maar het meest belangrijk is dat de ouders tools hebben gekregen en een manier om hun baby te troosten.

Het is van groot belang dat ouders steeds hetzelfde verhaal horen en niet verschillende adviezen ontvangen van verschillende zorgprofessionals. Dat is vaak een deel van het probleem: met zoveel verschillende adviezen van verschillende professionals weten de ouders het vaak niet meer. Continuïteit van zorg is belangrijk, waarbij ouders weten welke professional hun aanspreekpunt is.

Belang voor de zorg in het algemeen

Take home message:

  • 22% van de ouders zoekt hulp i.v.m. excessief huilen van hun baby
  • 95% van de baby’s is gezond
  • Onnodige verdenking op gastro-oesofagale reflux (GOR) of koemelkallergie (KMEA) leidt tot overbehandeling
  • Een goede tool om de “huilknop” uit te zetten geeft ouders de regie terug en beperkt het beroep op de zorg

Wat levert het op voor ouder en kind:

  • Geeft hen een tool om de “huilknop” uit te zetten
  • Snelle toegang tot een deskundig team met tijd, aandacht en expertise
  • Voorkomt voortijdig stoppen met borstvoeding
  • Voorkomt veel voedingswisselingen
  • Voorkomt stress en overprikkeling van moeder
  • Voorkomt verstoorde hechting ouder-kind
  • Voorkomt suboptimale vader-kind interactie
  • Voorkomt verhoogd risico op kindermishandeling

Wat levert het op voor het ziekenhuis:

  • Minder onnodige SEH-bezoeken, polibezoeken en ziekenhuisopnames
  • Meer rust op de spreekuren
  • Voorkomt onnodige en zinloze zorg (voorschrijven van voeding voor koemelkallergie of antizuur medicatie)
  • Geen versnippering van kennis en zorg
  • Een gemotiveerd, enthousiast en ‘dedicated team’, dat zijn expertise op dit vakgebied kan ontplooien

Wat levert het op voor ketenpartners (huisarts en consultatiebureau):

  • Snellere toegang tot deskundige tweedelijns zorg
  • Betere onderlinge samenwerking en afstemming

Details